^ M mhù

MỘT GIỜ
yớl ĐỐNG CHÍ

HỐ CHI MINH

NHÀ XUẤT BẢN THANH NIÊN

M ỘTGIỜ
VỚIĐỔNG c m '
HỔCHÍM INH

“Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta
đã sinh ra Hồ Chủ tịch, người anh hùng dân tộc vĩ đại
và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta,
nhân dân ta và non sông đất nước ta

Trích Điếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng ta đọc trong
buổi lễ truy điệu Hồ Chủ tịch.

LÊ KHÁNH SƠN
(Suu tẩm, biên soạn)

M ộ r a ờ

VíặEÌỒNGCHÍ
HỒCHÍMINH
(In lần thứ ba)

NHÀ XUẤT BẢN THANH NIÊN

L ờ i giớ i thiệu

'ăm 1975, tập “Một giờ với đồng chí Hồ
Chí Minh" đã ra mắt bạn đọc và được nhiệt liệt
hoan nghênh.
Từ đó đến nay đã nhiều năm trôi qua, nhân
dân và thanh niên từ khắp năm châu dù ở những
cương vị xã hội và chính kiến khác nhau, vẫn tiếp
tục lên tiếng phát biêu và viết bài ca ngợi công đức
Bác Hồ. Bác vẫn sông trong sự nghiệp đấu tranh vì
hoà bình và tiến bộ xã hội của nhân dân và thanh
niên thế giới. Anh hưởng to lớn của Bác Hồ trong
đời sông nhân loại là niềm tự hào cao cả của nhân
dân ta. Hưởng ứng cuộc vận động "Tuổi trẻ Việt
Nam học tập và làm theo lời Bác" do Ban Bí thư
Trung ương Đoàn phát động trong đoàn viên, thanh
niên cả nước, Nhà xuất bản Thanh Niên cho in lại
cuốn "Một giờ với dồng chí Hồ Chí Minh". Cuốn
sách chia thành 4 phần:
Phần I: Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà yêu nước
vĩ đại.
Phần II: Bác Hồ là người cộng sản mẫu mực.
M

Phần III: Đổng chí Hồ Chí Minh là người quốc tế
xã hội chủ nghĩa trong sáng.
Phần IV: Bác Hồ là người có đạo đức tuyệt vời,
thiên tài cách mạng hiếm thấy.
Chúng tôi hy vọng đáp ứng được phần nào lòng
mong chờ của bạn đọc.
NHÀ XUẤT BẢN THANH NIÊN

Phẩn /

CHỦ TỊCH HỔ CHÍ MINH
LÀ NHÀ YÊU NƯỚC
VĨ ĐẠI

X.A-GIEN-ĐÊ
(C ố tổng thống Chi-lê)

MỘT NGƯÒI TƯỢNG TRƯNG
CH O C Ả DẨN TỘC'”
ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, chúng tôi
đã được nghe, được thấy và được học tập nhiều bài
học về con người và cách mạng. Song chúng tôi vẫn
cảm thấy thiếu, nếu như không được gặp một người
tưọng trưng cho cả dân tộc: Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Vào hồi 8 giờ sáng, một buổi sáng đầy ánh mặt
tròi, chúng tôi tới Phủ Chủ tịch.
“Tới thăm nhà Bác Hồ” như lòi đồng chí Ca, một
người bạn cộng tác của chúng tôi, đã nói với chúng
tôi một cách cảm động và tự hào.
Chúng tôi qua chiếc cổng sắt cao không có người
gác. Xuốhg ôtô chúng tôi đi bộ tới một căn nhà nhỏ
cũ, tưong phản với cái vẻ đồ sộ của những toà nhà
khác ở xung quanh. Chúng tôi bưóc quá ngưõng cửa
Trong quyển này, đầu đề do chúng tôi đặt.

..9..

..MíỈ!l..í5íờỵỚLĐỔNG CHÍ HỔ^

của một cái cửa để ngỏ, thông sang một căn phòng
nhỏ. Một người dáng rất nhanh nhẹn, thân mật ra
đón chúng tôi. Đó là Thủ tướng Phạm Văn Đồng.
ở đầu một chiếc bàn quay lưng về phía chúng
tôi, có một người đang ngồi. Khi nghe thấy tiếng nói
và bước đi của chúng tôi, người đó đứng dậy, đi về
phía chúng tôi, hai tay rộng mỏ và vẻ mặt hiền từ.
Đó là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chủ tịch nói với chúng
tôi: “Nhiệt liệt chào mừng các bạn”. Rồi Chủ tịch ôm
hôn chúng tôi. Lòi chào thắm thiết của Chủ tịch có sự
dịu dàng và cưỡng quyết của hàng thế kỷ. Chủ tịch
lại nói: “Rất cám ơn các bạn đã đến thăm chúng tôi.
Tôi biết rằng các bạn tới đây từ một đất nưốc rất xa
xôi và đã trải qua nhiều khó khán để trao cho chúng
tôi sự ủng hộ và tình đoàn kết của nhân dân các bạn.
Rất cám ơn!”. Câu cuối này, Chủ tịch nói bằng tiếng
Tây Ban Nha rất rõ. Đây là lòi chào trìu mến của vị
Chủ tịch nước Việt Nam, một con người đầy tình
người và giản dị.
Chúng tôi ngồi quanh một cái bàn, Chủ tịch Hồ
Chí Minh chậm rãi mở chiếc phong bì, lấy ra một
tấm ảnh và nói với chúng tôi: “Đây là một kỷ niệm”.
Chủ tịch lần lượt giới thiệu với chúng tôi những em
thiếu nhi anh hùng miền Nam có nét mặt thơ ngây
đang ngồi quây quần quanh Chủ tịch trong tấm ảnh.
Chủ tịch nói: “Tôi rất vui lòng về các cháu thiếu nhi
ngày nay. Các cháu đã làm được nhiều việc hơn
10

MỘT GIỜ VỚI ĐỎNG CHÍ H ổ CHÍ MINH

chúng tôi. Tôi chưa khi nào làm được những việc mà
các cháu đã làm. Thiếu nhi ỏ thời tôi cũng vậy”.
Sau đó, Chủ tịch mở một quyển vở cũ và vối
giọng dịu hiền, Chủ tịch đọc những con số chỉ rõ
những thanh niên, thiếu nhi đã đạt được những
thành tích xuất sắc trong học tập, lao động và trong
những việc anh hùng. Những con sô" này mỗi ngày
một tăng nói lên sự nỗ lực của thanh niên.
Trong khi Chủ tịch nói; chúng tôi hiểu rằng
Người đang ở trước mặt mình đây chính là người đã
cùng với một sô" người khác sáng lập ra Đảng, là
người đã bị tù đày, truy nã, sông trong hang, là người
đã tổ chức đấu tranh để giải phóng Tổ quốc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là lịch sử, là người Con và
ngưòi Cha của cách mạng. Cuộc đòi gương mẫu và
nếp sống giản dị của Chủ tịch đã khắc sâu vào tâm
trí chúng tôi. Tinh thần quyết tâm của Chủ tịch thể
hiện rõ trong những câu nói ngắn gọn và sáng sủa,
chứa đựng sự dũng cảm và anh hùng của các thê hệ
kiểu mẫu của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà trên
mặt trận bảo vệ đất nước cũng như trong công cuộc
xây dựng chủ nghĩa xã hội. Những điều Chủ tịch nói
với chúng tôi, những điều chúng tôi được nghe và
những điều Chủ tịch nhấn mạnh về sau đã nói lên
tinh thần của cả một dân tộc và đã cho chúng tôi
hiểu vì sao dân tộc đó chiến thắng.
11

M ọi y u vb l Đ

Chủ tịch Hồ Chí Minh tạm biệt chúng tôi.
Những lòi nói cuốĩ cùng của Chủ tịch mãi mãi vang
trong tâm trí chúng tôi. Cái nhìn dịu hiền và trìu
mến của Chủ tịch đã làm chúng tôi vô cùng xúc động.
Chủ tịch đứng dậy, lại bắt tay, ôm hôn chúng tôi và
một lần nữa nói với chúng tôi một câu bằng tiếng
Tây Ban Nha rất rõ; “Rất cám ơn, rất cám ơn các
bạn!” Chủ tịch nói thêm: “Nhò các bạn chuyển lòi
chào thân thiết của nhân dân Việt Nam đến nhân
dân Chi-lê”.
Chủ tịch từ từ đi ra, tay chôbg ba-toong và đi đôi
dép cao su không thể nào lẫn được.
Không có vẻ kiêu kỳ, không có gì ngạo mạn trong
lời nói, mà chỉ thấy niềm tin mãnh liệt vào nhân dân.
Những phút dài im lặng tiếp theo, sau khi chúng tôi
tạm biệt Bác Hồ. Chúng tôi cố trấn tĩnh lại. Chưa
bao giò chúng tôi cảm thấy sự giản dị vĩ đại lại đi
liền với nhau như vậy. Chưa bao giò một người khi
nói vối chúng tôi về các em nhỏ lại giáo dục chúng tôi
nhiều như vậy. Tư tưởng và những lời nói của Chủ
tịch chứa đựng sự đau thương và anh dũng của cả
một dân tộc đã làm nên lịch sử của mình. Nhưng sự
dịu hiền toả ra từ những lời nói thì chỉ có ỏ Chủ tịch
Hồ Chí Minh.

12

A-NIN-LƠ CA-PÔ-TƠ
(Tổng thư ký Tổ chức Đoàn kết
Nhân dân Á, Phi, Mỹ La tinh)

NGƯÒI DẪN ĐƯÒNGTỐI C A O
Điện gửi Chủ tịch Hội đồng
Bộ trưởng Phạm Văn Đồng

Nhân dịp kỷ niệm lần thứ 94 ngày sinh của Chủ
tịch Hồ Chí Minh kính mến, thay mặt Tổ chức đoàn
kết nhân dân các nước Á, Phi, Mỹ La tinh
(OSPAAAL), xin gửi tới đồng chí, Đảng, Chính phủ
và nhân dân Việt Nam lòi chào chân thành trưóc sự
kiện quốc tế có ý nghĩa này.
Lịch sử đấu tranh lâu dài của nhân dân Việt
Nam tất yếu phải đề cập tới người dẫn đường tốì cao
của dân tộc Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh, tấm
gương của sự giản dị, khiêm tốh và toàn tâm, toàn ý
phục vụ cách mạng, đồng thòi Người luôn luôn có
mặt trong mọi thắng lợi của nhân dân Việt Nam.
Chúng tôi vui mừng trưóc những thành tựu mà
nhân dân Việt Nam đạt được trong công cuộc phát
triển kinh tê và xin bày tỏ niềm tin của chúng tôi vào
13

MỘT
GIỜ VỚI ĐỒNG CHÍ H ổ CHÍ MINH
.....
.................................................................

những lòi nói bất diệt của Chủ tịch Hồ Chí Minh:
“Còn non, còn nước, còn người, thắng giặc Mỹ ta sẽ
xây dựng hơn mười ngày nay” sẽ trở thành một thực
tế đẹp đẽ.
Xin gửi đồng chí lời chào thân ái.

14

CHÍ H ổ ^

A-MIN
(Nhà báo - Nom Y-ê-men)

NGƯÒI GIEO NHỮNG HẠT GIỐNG
ĐẨU TIÊN
Và ngày mà Người cùng các đồng chí Việt
Nam gieo những hạt giông đầu tiên trong cuộc đấu
tranh của nhân dân nưốc Người, đó là ngày bình
minh đã xuất hiện ở châu Á. Với ánh bình minh ấy,
trẻ em Việt Nam đang quằn quại đau thương dưới
gót giày của chủ nghĩa đê quốc thê giới, cảm thấy
rằng thế giới mới của mình đã tạo nên một con người,
đó là Bác Hồ Chí Minh. Và các em bé Việt Nam, sốhg
dưới bom đạn của bọn xâm lược Mỹ ấy đã gọi Người
là “Bác Hồ”. Người không những là Bác, là Cha của
riêng thiếu nhi Việt Nam, mà Người còn là Bác, là
Cha của thiếu nhi toàn thê giới, đặc biệt là thiếu nhi
A-rập chúng tôi.
... Chính Người, Bác Hồ, đã đóng hàng ngàn mũi
đinh lên chiếc quan tài của chủ nghĩa đê quốc Mỹ ở
trên đất nước Việt Nam và giúp cho chúng tôi tìm
thấy con đường giải phóng khỏi ách gông cùm cho
15

những con ngưòi trên bán đảo Ả-rập, để cho chúng
tôi trở lại làm người và không bị coi khinh bởi những
tên man rỢ.
Chính Người, Bác Hồ, đã xây dựng chủ nghĩa xã
hội ở Việt Nam dưới bom đạn của đế quốc Mỹ”.

16

MÒT GIỜ y ớ l ĐỎNG CHÍ H ỗ CHÍ MINH

ÁP-ĐEN MA-LẾCH
Nhà báo (Cộng hoò Ả-rộp thống nhất)

NGỰÒI TIÊU BIỂU
CHO CU Ộ C KHẢNG CHIẾN
Nếu lịch sử hiện đại chưa bao giò chứng kiến
một cuộc chiến tranh ác liệt và tàn khốíc nào như
cuộc chiến tranh do lực lượng phản động to lớn nhất
là đế quốc Mỹ đang tiến hành thì nhân loại cũng
chưa bao giò biết đến một cuộc kháng chiến và một
sự bền gan chịu đựng nào có thể vượt hoặc ít ra là
sánh kịp cuộc chiến đấu ngoan cưồng và bền bỉ của
nhân dân Việt Nam ở cả hai miền Nam, Bắc để giành
lấy thắng lợi trong việc đánh bại cuộc xâm lược của
Mỹ và làm cho những kẻ gây ra nó phải nếm mùi
nhục nhã.
Chính nhân dân Việt Nam đã khôngngừng chiến
đấu theo tinh thần đó, cũng vì thế mà Cụ Hồ Chí
Minh đã trở thành bất diệt trong ý thức của hàng
triệu ngưòi Việt Nam và chiến sĩ... Cụ đã trỏ thành
như một vị thánh, một người thầy, một người tiêu
biểu cho cuộc kháng chiến, một nhà văn một nhà
17

MỒT GIỜ VỚI ĐỎNG CHÍ HỎ CHÍ MINH

tuyên truyền chính trị, một nhà nghiên cứu văn học
sắc bén và một nhà thơ giàu tình cảm.
Nếu Việt Nam là sự thức tỉnh lương tri của thòi
đại chúng ta, thì Cụ Hồ Chí Minh là Người đã tạo ra
lương tri đó”.
Trích hài Cụ Hồ Chí Minh, Nhà nghiên cứu
văn học, nhà văn, nhq thơ, báo Tin tức
(Ả-rập) 19-9-1969

18

MÔT GỊỜ VỚI ĐỔNG CHÍ H ồ CHÍ MINH

BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG
ĐẢNG CỘNG SẢN Bổ ĐÀO NHA

NHÀ YÊU NƯỎC
NHIỆT THÀNH
“Nhân kỷ niệm lần thứ 90 ngày sinh Chủ tịch
Hồ Chí Minh, Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Cộng sản Bồ Đào Nha xin gửi đến các đồng chí và
tới toàn thể nhân dân nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam lời chào đoàn kết nồng nhiệt nhất
và thân thiết nhất của những người cộng sản, của
giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động
Bồ Đào Nha.
Qua việc bày tỏ lòng kính trọng đối vối cuộc đòi
và cuộc chiến đấu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà
yêu nước nhiệt thành và nhà quốc tế triệt để, nhân
vật lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân
quốc tế, chúng tôi muôn nêu lại những thắng lợi lịch
sử của nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh
chông sự thống trị của chủ nghĩa thực dân, vì độc
lập, tiến bộ và chủ nghĩa xã hội, chống những cuộc
xâm lược quân sự của đê quốíc Bắc Mỹ vì sự nghiệp
thống nhất nước Việt Nam.
19

. M Ol.Gtò.yớI ĐỔNG c

Cuộc đấu tranh gian khổ của giai cấp công nhân,
nông dân và nhân dân Việt Nam đã giành được uy
tín to lớn và tình đoàn kết quốc tế của Liên Xô và các
nước xã hội chủ nghĩa khác, của các lực lượng cách
mạng và chông đế quốc trên toàn thê giới.
Trong dịp kỷ niệm ngày sinh đồng chí Hồ Chí
Minh kính yêu, chúng tôi, những người cộng sản Bồ
Đào Nha, một lần nữa xin khẳng định lại tình đoàn
kết vững chắc và quyết tâm làm hết sức mình để
tăng cường hơn nữa quan hệ anh em vốn có giữa
Đảng Cộng sản Bồ Đào Nha và Đảng Cộng sản Việt
Nam trên cơ sở các nguyên tắc của chủ nghĩa MácLê-nin và chủ nghĩa quốc tế vô sản, và tin chắc rằng
qua đó góp phần củng cô" tình hữu nghị và sự hỢp tác
giữa nhân dân hai nước, vì sự nghiệp hoà bình, tiến
bộ và chủ nghĩa xã hội”.

20

CHÍ

BÁO AN-NÁT
(An-giê-ri)

HIỆN THÂN Ý CHÍ BẤT KHUẤT
CỦA C Ả DÂN TỘC
''Không có gi quý hơn độc lập, tự dỏ' một câu
ngắn gọn và thoạt nghe qua có vẻ bình thường.
Nhưng câu đó làm cho người ta hiểu rõ cái
hiện tượng kỳ lạ là tại sao nhân dân Việt nam lại
giành được thắng lợi trong khi phải đường đầu với
bộ máy chiến tranh khổng lồ của Mỹ. Câu này hợp
với ván phong của người đã đề ra nó. Một con
người biết nói lên những lời cần nói vào mỗi giai
đoạn lịch sử, để động viên nghị lực, tập hỢp lực
lượng, kích thích chủ nghĩa anh hùng và khêu gỢi
sáng kiến. Những lời nói giản dị, đúng mực, không
văn hoa nhưng khắc sâu vào trái tim khối óc của
từng người, bởi vì người nói những lòi đó chỉ là
diễn đạt điều mà mọi ngưòi cảm thấy sâu xa nhất
trong lòng mình nhưng chưa diễn đạt được. Vì
Người là hiện thân ý chí bất khuất của cả dân tộc
không bao giò cam chịu làm nô lệ, vì trong 60 năm
21

qua ngay từ thuở thiếu thời, Cụ Hồ Chí Minh đã
cống hiến cả cuộc đòi mình cho sự nghiệp độc lập
dân tộc, nên mỗi một lòi của Người gắn chặt vói
nguyện vọng của nhân dân Việt Nam.
Trích x ã luận sô ra ngày 5-9-1969

22

..M!!^Ĩ.Gi.ộ.ỵ!Ề..ĐỔNG CHÍ r ó

BÁO ÁNH ĐIỆN
(Ấn Độ)

Vị LÃNH TU VÀ ANH HÙNG
GIẢI PHỒNG VIỆT NAM
Cụ Hồ Chí Minh, vỊ lãnh tụ và anh hùng giải
phóng Việt Nam, 79 tuổi, là nhà cách mạng đã thách
thức —và đã đánh thắng - quân đội của ba đê quốc
lớn, rất mạnh về quân sự.
- Đế quốc Pháp hàng bao nhiêu thế kỷ nô dịch
những nưốc ở Viễn Đông, trong đó có Việt Nam, cuối
cùng trong một cuộc chiến tranh ác liệt, đã bị thua
một trân quyết định ở Điện Biên Phủ.
- Đế quốc Nhật, hồi đại chiến thứ hai đã tràn vào
giày xéo những thuộc địa của Anh, Pháp và những
nước châu Âu khác ở Viễn Đông, và để chông lại
chúng, những người cách mạng Việt Nam dưới sự
lãnh đạo của Cụ Hồ Chí Minh, đã tổ chức một loạt
những cuộc nổi dậy, góp phần đẩy mạnh quá trình
tiêu diệt hoàn toàn uy lực của đế quốc Nhật.
- Đế quốic Mỹ, sau khi Pháp buộc lòng phải trao
trả độc lập cho Việt Nam, đã nối gót thay thế thực
23

dân Pháp, dựng lên một chính quyền bù nhìn phản
động thối nát ỏ Nam Việt Nam để chia cắt và thống
trị lâu dài đất nước Việt Nam; một lần nữa Cụ Hồ
Chí Minh và quân đội giải phóng anh dũng phi
thường của Cụ lại cầm vũ khí đứng dậy chốhg bọn đế
quốc xâm lược mặc dầu chúng vẫn rêu rao tự xưng là
những chiến sĩ đấu tranh cho dân chủ. Chính giai
đoạn này trong sự nghiệp cách mạng của Cụ Hồ Chí
Minh, chương cuối cùng của thòi kỳ 25 năm chiến
tranh giải phóng hầu như không ngừng của Việt
Nam, đã đặt Cụ Hồ ngang hàng với những người
dựng cò khỏi nghĩa và những vị cứu tinh vĩ đại nhất
trong lịch sử thế giối.

24

ĐỒNG CHÍ

BÁO DIỄN ĐÀN NHÂN DÂN
(Ba Lan)

NGUYỆN VỌNG
THA THIẾT NHẤT
“Miền Nam Việt Nam đã hoàn toàn giải phóng.
Đạt được thắng lợi đó là vì các lực lượng yêu nước và
toàn thể nhân dân Việt Nam đã vận dụng tư tưỏng
của vị lãnh tụ vĩ đại Hồ Chí Minh thực hiện đúng lòi
chỉ giáo của Người, áp dụng một cách sáng tạo tư
tưởng của Người vào tình hình cụ thể ở Việt Nam.
Hồ Chí Minh là một nhà yêu nưóc, nhà cách
mạng, mà “máu là máu của Việt Nam, xương là
xương của dân tộc Việt Nam”, là một người theo chủ
nghĩa quốc tế và chiến sĩ kiên quyết bảo vệ chủ nghĩa
quốc tế vô sản.
... Suốt cả cuộc đời mình, và ngay cả sau khi đã
nhắm mắt, Người vẫn dìu dắt nhân dân đi đến thắng
lợi hoàn toàn.
Hồ Chủ tịch được toàn thể nhân dân kính yêu.
Người gần gụi với nhân dân, luôn luôn giữ quan hệ
mật thiết vối nhân dân, dìu dắt và lắng nghe ý kiến
25

..MỘI.GIỜ V^.ĐỔNG

của nhân dân. Người đã từng nhấn mạnh rằng, mối
quan hệ với quần chúng là nguồn cảm xúc, là tri thức
và động lực hành động đối với Người.
... Chiến thắng của nhân dân Việt Nam hoàn
toàn giải phóng miền Nam Việt Nam là nguyện vọng
tha thiết nhất của Người...”

26

MỘT GIỜ VỚI DỎNG CHÍ H ổ CHÍ MINH

BÁO GƠ-RAN-MA
(Cu Ba)

LẼ SỐNG CỦA NGƯỞI
Trung tâm cuộc đòi của Ngưòi, lẽ sống của Người
là nền độc lập và sự thông nhất của nước Việt Nam
và do đó Người được hàng triệu nhân dân Việt Nam
và thê giới kính mến.
Nhiệt tình yêu nước và ý thức sâu sắc về chủ
nghĩa quốc tế cách mạng luôn luôn gắn liền vối nhau
trong quá trình hoạt động của đồng chí Hồ Chí Minh.
Hồ Chủ tịch thuộc lớp người vô song khó ai có
thể sánh kịp, khó ai có thể vượt hđn. Nhưng với sự
kết hỢp những đức tính đó Người cũng là tấm gương
mà nhiều người khác có thể noi theo.
(Xã luận sô đặc biệt
ra ngày chủ nhật 14-9-1969)

27

MỘT GIỜ VỚI ĐỔNG CHÍ H ồ CHÍ MINH

NGƯÒI CON Vĩ ĐẠI NHẤT
“Thắng lợi của sự nghiệp tự do và độc lập của
Việt Nam - sự nghiệp mà Chủ tịch Hồ Chí Minh
hiến dâng trọn cả cuộc đòi mình - hiện nay bao trùm
ngày kỷ niệm lần thứ 85 ngày sinh của người Con vĩ
đại nhất của nhân dân Việt Nam và là một trong
những nhân vật kiệt xuất nhất của phong trào cách
mạng và Cộng sản quốc tế. Một biểu tượng to lớn
nhất là trận chiến đấu cuối cùng của bản anh hùng
ca 30 năm mà Ngưòi đã cổ vũ và lãnh đạo một cách
thiên tài, và cùng vối ngọn cò giải phóng đã được cắm
trên dinh luỹ cuối cùng của bọn đế quốc và bọn phản
động Nguy - Sài Gòn - nói lên cái tên chiến thắng
của Người: Thành phô" Hồ Chí Minh.
Bác Hồ không sống được đến giò phút lịch sử này
của nhân dân Việt Nam, nhưng cố gắng của Người,
sự lãnh đạo và di sản tư tưởng của Người là linh hồn
của thắng lợi...
Trong thắng lợi lớn lao phi thường này, con
đường đi mới đầy sáng tạo và đầy hy vọng giò đây
đang mở ra cho Việt Nam, một nưốc Việt Nam thốhg
28

MÔTGỊỜVỚIĐỔ

nhất và tự do. Hiện nay và mãi mãi sẽ vẫn sôhg mãi
hình ảnh Hồ Chí Minh, sáng suô"t và hiền từ, thân
yêu như một người Cha; sẽ sống mãi tấm gương của
Người, người học trò xuất sắc của Mác, Ăng-ghen và
Lê-nin; sự hiến dâng trọn vẹn cuộc đòi của Người cho
sự nghiệp của giai cấp công nhân, của nhân dân và
của cách mạng, sự mẫu mực tột bực của Người về đức
tính giản dị; sự cao cả, sự hy sinh quên mình và sự
trung thành với nguyên tắc: lòi dạy về đoàn kết của
Người trong cuộc đấu tranh để xây dựng một nước
Việt Nam hoà bình, thông nhất, độc lập, dân chủ và
giàu mạnh. Ngọn cò chiến thắng của Hồ Chí Minh sẽ
vĩnh viễn tồn tại như nhân dân và núi sông của Tổ
quốíc Người”.

29

BÁO KỸ sự PÊ-RU

NGƯÒI CHA
CỦA CU Ộ C C Á C H MẠNG
Là một người thật sự khiêm tốn, người Cha của
cuộc cách mạng thắng lợi của Việt Nam, ngay cả khi
đã làm Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từ chối không muôn cho
người ta viết về tiểu sử của mình. Và cuộc đời đấu
tranh không ngừng của Người chống xâm lược nước
ngoài đã không cho Người có thời giò để nói về mình,
mặc dù Người đã sốhg gần 80 năm.
... Ngày 19-5 năm nay, Chủ tịch Hồ Chí Minh
đáng lẽ sẽ có thể tổ chức một cách vui mừng lần thứ
85 ngày sinh của mình cùng với thắng lợi quân sự
của đất nước Người chống một cường quốc mạnh
nhất, một thắng lợi mà Ngưòi đã luôn luôn tin tưởng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hiến dâng cả đòi mình
không chút đắn đo cho những lý tưởng cao đẹp nhất
về tình yêu tự do và dân chủ thật sự.
... Tuy Người đã mất, nhưng niềm tin cách mạng
của Người vẫn tiếp tục giành được thắng lợi.
30

MỘT GIỜ VỚI ĐỔNG CHÍ H ổ CHÍ MINH

BÁO Lơ PHI-GA-RÔ
(Pháp)

MỘT TRONG NHỮNG NHÂN VẬT
NỔI TIẾNG NHẤT
Cụ HỒ Chí Minh là người đã buộc Pháp phải bỏ
thuộc địa quan trọng nhất là Đông Dương. Cụ Hồ đã
chứng minh cho nước Mỹ hùng mạnh thấy rõ một
cách cay đắng rằng con người có thể thắng được mọi
vũ khí... Cụ là một trong những nhân vật nổi tiếng
nhất, Người đã làm cho chúng ta kinh ngạc nhất
trong thê kỷ này.

31

..MỘI.EỘ..YỚL.ĐỘ.N.G CH Í H ồ CH
BÁO MIỀN NAM NƯỚC ĐỨC
(Tây Đúc)

CHỐ NG LẠI NHỮNG Lực LƯỌNG
QUÂN PHIỆT LÓN NHẤT
TRONG MỌI THÒI ĐẠI
Cụ Hồ không những đã giải phóng nước Việt
Nam mà còn góp phần vào việc xoá bỏ cả hệ thống
thuộc địa của đế quổc Pháp ở Đông Nam Á. Rồi Cụ
trở thành nhà lãnh đạo của một dân tộc chống lại
những lực lượng quân phiệt lớn nhất trong mọi thòi
đại. Người Mỹ kéo đến. Cụ đã đưa họ đến chỗ không
còn có thể nói đến chiến thắng mà chỉ có thể nói đến
chiến bại. Cụ đã đánh đổ một tổng thông Mỹ.

32

CHÍ

BÁO QUYỂN LỢI Đ ỏ
(Tiệp Khốc)

Sự NGHIỆP MỘT Vỉ NHÃN
MÃI MÃI ĐƯỢC GHI NHÓ
“Hôm nay toàn thế giới tiến bộ và dân chủ tưởng
nhớ đến Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người là tượng trưng
và tiếng nói của dân tộc Việt Nam, là hiện thân của
ước mơ về xã hội và dân tộc, là ngọn cò bất diệt của
cuộc đấu tranh lâu dài của nhân dân Việt Nam vừa
giành được thắng lợi hoàn toàn.
Tên tuổi của Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi mãi
được lưu truyền với lòng kính trọng sâu sắc nhất ở
Việt Nam. Cũng như đối với mọi người yêu chuộng tự
do, độc lập và tiến bộ xã hội. Hồ Chí Minh, người con
vĩ đại của dân tộc Việt Nam đã hiến trọn cuộc đòi và
thiên tài của một vị lãnh tụ cho những mục tiêu cao
cả đấu tranh giải phóng dân tộc bị áp bức, và đã đưa
cuộc đấu tranh đó đến thắng lợi.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là ngưồi học trò trung
thành của Mác và Lê-nin, là chiến sĩ xuất sắc của
phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Cuộc đồi
33

MỘT GIỜ VỚI ĐỔNG CHÍ H ồ CHÍ MINH

..............t...................................... ...........................................................................................................................

cao quý và sự nghiệp đấu tranh kiên cường của
Người mãi mãi là một trang sử vẻ vang. Sự nghiệp
của Chủ tịch Hồ Chí Minh là sự nghiệp của một bậc
vĩ nhân mãi mãi được ghi nhớ”.

34

BÁO THANH NIÊN QUẬT KHỞI
(Cu Ba)

Sự TƯỎNG NHỐ TỐT NHẤT
ĐỐI VỚI NGƯÒI
Ngày 19-5-1980 tại làng Kim Liên, huyện Nam
Đàn ra đòi một con người mà với thồi gian trôi qua
đã trở thành vị lãnh tụ của toàn thể nhân dân Việt
Nam: Chủ tịch Hồ Chí Minh bất tử.
Hôm nay, khi Ngưòi 85 tuổi, nhân dân của
Người trỏ thành người chủ tuyệt đốỉ của tương lai
mình, những người đã làm nên những thành công và
chiến tích hoàn toàn thoát khỏi sự thâm nhập của
nước ngoài.
Trước ngày kỷ niệm ngày sinh của Người, thắng
lợi mà Người mong mỏi trỏ thành sự thật. Sự giải
phóng hoàn toàn và độc lập. "Nam Bắc sum họp một
nhà", những mục tiêu mà Hồ Chí Minh từng giây,
từng phút hiến thân và cho đến hơi thở cuối cùng của
cuộc đời quý báu của mình, đã trở thành sự thật.
Nhân dân Việt Nam ngày nay có thể đưa ra trưốc thế
giới thắng lợi đó như là một sự tưởng nhố tốt nhất
đối vối con người đã là linh hồn và người lãnh đạo
cuộc đấu tranh này.
35

MỘT GIỜ VỚI ĐỎNG CHÍ H ổ CHÍ MINH

BƯ\-GA ĐI-MI-TRO-VA
Nhà vân (Bun-ga-ri)

HỒ CHÍ MINH:
NIỀM HY VỌNG LỐN NHẤT
Niềm hy vọng cũng có nhiều tên gọi khác nhau.
Song, ỏ Việt Nam niềm hy vọng được tượng trưng là
Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chỉ đến lúc này tôi mối càng
cảm thấy hiện lên rõ nét một ông cụ vóc tầm thước,
điềm đạm mà tôi có may mắn được gặp vào tháng 10
năm 1966 trong căn nhà đơn sơ của Người ở Hà Nội.
Lòng kính yêu và quý trọng vô hạn của người Việt
Nam đối vối Bác Hồ đã đưa tôi đến với Người như
đến với một người đã rất thân và kính trọng, trạc
tuổi vói ba tôi đã qua đòi.
Lúc đó, cuộc leo thang ném bom của giặc Mỹ là
một mối đe doạ thường xuyên. Đêm biến thành ngày,
ngày làm đêm. Tôi được đến thăm Người trước 6 giò,
vào giờ ăn sáng. Tôi không bao giờ quên cảm giác
trong mát và sảng khoái của buổi sáng hôm ấy dưối
bầu tròi ửng hồng của Hà Nội đang chiến đấu.
Những cô gái tiếp tục cảnh giới trên các mái nhà sau
một đêm không ngủ, khi có còi báo động...
36

.M ỘI.?]ờỵ!Í^.ĐỔNG CH

Chúng tôi bước vào một vưòn cây xanh, sương ban
mai còn đọng trên lá. Ánh sáng toả khắp rừng cây cổ
thụ trong sự yên lặng khó tả. Có thể đó là ánh sáng từ
một con người vĩ đại mà tôi sẽ gặp, thôi thúc tôi bước
nhanh hơn. Chúng tôi đi giữa hai hàng cây trên một
đoạn đường ngắn và đủ để tôi nhớ lại tất cả những
điều mà tôi biết về Bác Hồ. Người đứng đầu Nhà nước,
Một nhà thơ, Một chiến sĩ. Những bài thơ Người viết
trong nhà tù chứa đầy ánh trăng dịu hiền và khát
vọng tự do. Tôi thường ôn lại một trong những bài thơ
Người viết trong những giò phút đen tối đó:
“Trong tù không rượu củng không hoa,
Cảnh đẹp đêm nay, khó hững hờ.
Người ngắm trăng soi ngoài của sổ,
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thư'.
Tôi biết, trong 40 năm ròng, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã đấu tranh quên mình, đấu tranh bất hỢp
pháp. Nhưng khi trả lời câu hỏi của nhà báo nước
ngoài: “Cụ đã ở tù bao nhiêu năm?” Người chỉ nói
bằng ý rất thơ:
- Thòi gian trong tù thì bao giò cũng dài.
Đồng chí Grê-cốp, đại sứ Bun-ga-ri ở Hà Nội kể lại:
Khi đồng chí An-đrây Ban-sép, bác sĩ của chúng ta
hy sinh ở Việt Nam trong khi làm nghĩa vụ quốc tê của
mình. Chủ tịch Hồ Chí Minh đích thân đến sứ quán
Bun-ga-ri không cầm được nưốc mắt, hỏi: “Chúng ta sẽ
37

báo tin cho mẹ đồng chí đó như thê nào?”. Và khi tới
thăm Xô-phi-a, Người muốn được gặp mẹ đồng chí
Ban-sép. Những vấn đề quốc gia quan trọng không
làm cho Người quên sự quan tâm đến một bà mẹ có
đau thương. Chính mẹ đồng chí Ban-sép đã kể lại cho
tôi kỷ niệm rất cảm động về cuộc gặp gỡ ấy và sự thông
cảm qua giọng nói ấm áp của Người.
Như một vị thượng khách, Người đã để lại trên
đất nước chúng tôi một câu nói quý giá: “Ngày nay,
nhân dân Bun-ga-ri đã tự tạo được ngay cả từng
đồng xu mà họ cần thiết”.
Người không có cuộc sốhg cá nhân nào khác, ngoài
tình thương yêu đôi với toàn thể nhân dân cả nước.
Thu Hà, một em bé Việt Nam luôn luôn hát bài hát âu
yếm như sự âu yếm của tuổi thiếu niên đối với Bác Hồ,
và trong cả tuổi niên thiếu của mình cố gắng, chăm chỉ
vối đôi bàn tay nhỏ bé học băng bó vết thương, cứu
giúp các em khác trong các trận mưa bom... và em đã
đạt danh hiệu cao nhất - “Cháu ngoan Bác Hồ”.
Tên Bác Hồ đối với tất cả thiếu nhi Việt Nam
giốhg như một câu chuyện thần thoại mà các em rất
quý mến và ưa thích khi được nghe kể.
Chúng tôi dừng lại trước cánh cửa đã mỏ của một
căn nhà nhỏ phủ đầy bóng mát. cảnh đầu tiên hiện ra
trước mắt tôi là lọ hoa hồng trên bàn và một cụ già vóc
người tầm thước mà tôi đã được biết qua tranh ảnh. Đó
38

là người Việt Nam cao nhất trong sô" những người Việt
Nam mà tôi đã gặp. Người có đôi mắt đám chiêu, và có
thể là người đăm chiêu duy nhất ở Việt Nam.
Tôi tự hỏi: đâu là nguồn gốc bí ẩn của nỗi buồn
thầm kín đó? Có thể là sự đau khổ của nhân dân,
nhưng cũng có thể Người linh cảm trước rằng sẽ
không nhìn thấy ước mơ của cả đời mình - giải phóng
và thốhg nhất Tổ quốc của Người - được thực hiện.
Nhưng Ngưòi đã thấy cuộc đấu tranh anh hùng trên
Tổ quốc thân yêu do Người lãnh đạo và tin tưởng vào
thắng lợi trong tương lai...
Chúng tôi nói chuyện bằng tiếng Pháp, thứ tiếng
mà Người nói rất giỏi. Nhà thơ Tố Hữu cũng có mặt
trong cuộc gặp gỡ. Chúng tôi uô"ng nưốc chè ướp
hương sen không có đường, như sinh hoạt trong một
gia đình bình dị nhất.
Người là chủ nhà, là chủ cả đất nước mà chỉ mặc
bộ quần áo bà ba giản dị, chân đi đôi dép cao su
không tất. Bắt gặp tôi đang chăm chú nhìn lọ hoa
hồng - ở đây hoa hồng được coi là sự chúc mừng đối
với Tổ quốc tôi - Người nói bằng lời lẽ dễ hiểu rằng
trong mọi hoàn cảnh, Người vẫn có lọ hoa hồng đặt
trên bàn làm việc. Chỉ có sự hà khắc trong nhà tù
mói tước mất thói quen đó của Người. Lúc này tôi
mối nhận thấy hết ý nghĩa những bông hoa hồng nảy
nhuỵ, toả hương trên chiếc cầu nốì liền hai nưốc xa
xôi chúng ta là như thê nào.
39

MỘT GIỜ VỚI ĐỎNG CHÍ H ỏ CHÍ MINH

Ngưòi hỏi tôi đã đi thăm những nơi nào ở Việt
Nam. Người vui mừng khi biết tôi đã được vào thăm
khu Bốn, một vùng bị ném bom, bắn phá ngày đêm,
để tận mắt thấy lòng dũng cảm đáng kinh ngạc của
những con người bình thường. Người sửa cho tôi phát
âm chữ “Thanh Hoá” và giải thích thêm âm thứ hai
“hoa”, ví dụ như “hoa” hồng. Tôi không thể tìm cách
lắp lại đúng phát âm của chữ “hoá”, Người lưu ý tôi
về nhạc điệu của tiếng Việt Nam, vạch vào không khí
những bậc, những nốt và chỉ dẫn cho tôi cách lên
xuốhg giọng và những âm nào cần phải nói như hát.
Phải là một nhà thơ thực thụ mới'CÓ thể cảm thấy
đúng từng thanh điệu chi tiết như vậy trong tiếng
nói của dân tộc mình.
... Chúng tôi nói về thị trấn Phủ Lý bị tàn phá ác
liệt trước đó mấy ngày. Tôi vẫn còn có những cảm giác
nóng hổi về cái miệng núi lửa sâu thẳm, trong đó đã
thiêu cháy thị trấn đẹp đẽ này, nơi tôi đã đi qua trước
khi nó bị tàn phá. Không để tôi tự trấn tĩnh, Người kể
tiếp là đã chứng kiến sự bình tĩnh và dũng cảm của
nhân dân mình, như một điều ngạc nhiên nhất trong
chiến đấu là sự gan góc của phụ nữ Việt Nam.
líhi tiễn tôi ra về, theo tập quán của Việt Nam
cũng như của Bun-ga-ri, chúng tôi dừng lại ở cửa hồi
lâu, nói những câu cuối cùng về văn thơ của Người,
mà không muốh chia tay. Qua nụ cười dí dỏm, Người
nói rằng, Người không phải là nhà thơ. Trong nhà tù,
40

MỘT GIỜ VỚI ĐỔNG CHÍ H ổ CHÍ MINH

không có việc gì làm, nên Người cũng “tập ghép vần”
thêm. Tôi rút trong túi xách của mình ra tập “Nhật
ký trong tù” của Người đã được dịch ra tiếng Pháp và
xin Người cho chữ ký kỷ niệm. Tôi làm việc này sau
cùng khi gần tạm biệt Người. Con người vĩ đại có một
thứ ánh sáng rất kỳ diệu. Người có phong cách rất tự
nhiên và bình dị. Chính vì thê mà lúc nào tôi cũng
cảm thấy gắn bó với hình ảnh của Người.
Ngày nay tôi rất xúc động nhìn lại nét chữ chân
phương, điềm đạm của Người vối màu mực còn đỏ
tươi trên trang đầu của tập thơ.
Trong những ngày các thành phố và làng mạc
Việt Nam có nguy cơ wến thành trơ trụi, sự tàn phá
đang đe doạ Thủ đô Hà Nội và sự chết chóc đang đe
doạ những em bé Việt Nam, trong tình huống đó, với
nghị lực của tuổi già, Người vẫn giữ được tự chủ
trong quan niệm cũng như trong hành động. Người
hy vọng rất sâu sắc vào nhân dân, cũng như nhân
dân đặt hy vọng to lốn vào lãnh tụ của mình.
Sự chết chóc không thể nào dập tắt được niềm hy
vọng đó.
Tôi ra về. Một ông cụ vóc người tầm thước, đôi
mắt đăm chiêu, mặc bộ đồ áo bà ba màu cà phê, chân
đi đôi dép cao su không tất dừng lại ở ngưỡng cửa.
Hồ Chí Minh! Niềm hy vọng lớn nhất!
41

CHAO-OARIN ư\T-THA-SA
Đại biểu Thái Lan tại Hội nghị Quốc tế
“Việt Nam và thế giới” họp tại Hà Nội 5-1980

C Ô N G LAO ANH HÙNG
Vĩ ĐẠI
Nhân kỷ niệm lần thứ 90 ngày sinh Chủ tịch Hồ
Chí Minh, nhân dân thế giới đã bày tỏ lòng vui mừng
chung với nhân dân Việt Nam. Đây là một biểu hiện
mới công lao anh hùng vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí
Minh và nhân dân Việt Nam anh hùng, không những
được ghi vào trang sử thế giới mà tôi tin chắc rằng đó
cũng là bài học quý báu mà thế giới đang quan tâm
nghiên cứu.
Tôi xin bày tỏ lòng mong muốn tô"t đẹp đối với
nhân dân Việt Nam và các vỊ đại biểu, chúc các vị
mạnh khoẻ, cùng chung sức, chung lòng nỗ lực
phấn đấu cho hoà bình trở thành hiện thực đôl với
loài người.

42

...M ộl.?íộ .ỵớ l ĐỔNG CHÍ
E-NÔT MA-ư\N-ĐU
Đại biểu Dim-ba-bu-ê tại Hội nghị Quốc tế
“Việt Nam và thế giới” họp tại Hà Nội 5-1980

VIỆT NAM - HỒ CHÍ MINH
Cái tên Việt Nam —Hồ Chí Minh gắn bó chặt
chẽ với hết thảy những ai chiến đấu chống lại chủ
nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân cũ và mới và tất
cả các hình thức bóc lột và phân biệt chủng tộc.
ở miền Nam châu Phi và ở Dim-ba-bu-ê, Việt
Nam và...